PODIJELI

U periodu od 14. do 21. septembra, u cijelom svijetu i u Republici Srpskoj obilježava se nedelja borbe protiv tuberkuloze, sa ciljem podizanja svijesti stanovništva o ovoj zaraznoj bolesti koja i dalje predstavlja veliki zdravstveni problem u većem dijelu svijeta.

Tuberkuloza je zarazna bakterijska bolest uzrokovana bacilom tuberkuloze koji najčešće zahvata pluća. Prenosi se putem kapljica iz grla i pluća osoba koje imaju aktivno oboljenje respiratornih organa uzrokovano ovim bacilom. Kod zdravih ljudi, infekcija bacilom tuberkuloze često ne izaziva nikakve simptome, jer se imuni sistem čovjeka aktivira da “zaustavi” bakteriju.

Simptomi aktivne tuberkuloze pluća su: kašalj (rjeđe sa ispljuvkom ili krvlju), bol u grudima, slabost, gubitak tjelesne težine, povišena temperatura, noćno znojenje.

Od tuberkuloze najčešće obolijevaju osobe u direktnom kontaktu sa oboljelim, osobe koje žive u kolektivnim i alternativnim smještajima sa lošim higijenskim uslovima života, socijalno ugrožene kategorije stanovništva, djeca i starije osobe, te osobe sa oslabljenim imunim sistemom. Zavisnost o alkoholu i/ili drogama, pušenje, šećerna bolest, maligne bolesti, hronična bubrežna bolest, dugotrajna imunosupresivna terapija, transplantacija organa ili postojanje infekcije HIV-om povećavaju rizik obolijevanja od tuberkuloze.

Tuberkuloza je danas izlječiva bolest. Za liječenje tuberkuloze koriste se antibiotici (tuberkulostatici), u periodu od šest mjeseci.

U cilju borbe protiv tuberkuloze, Republika Srpska sprovodi aktivnosti u skladu sa Politikom unapređivanja zdravlja stanovništva u Republici Srpskoj do 2020. godine. Ovim dokumentom je definisano da se bolja kontrola tuberkuloze obezbjeđuje kroz osiguravanja dostupnosti zdravstvenih usluga i intervencija, zasnovanih na dokazima, osjetljivim grupama stanovništva. U skladu sa Politikom, pripremljen je usvojen Program kontrole tuberkuloze u Republici Srpskoj od 2013. do 2017. godine. Program predstavlja dokument kojim se navode aktivnosti i smjernice u cilju smanjenja broja novooboljelih od tuberkuloze u Republici Srpskoj a pripremljen je u skladu sa preporukama SZO.

Kontrola tuberkuloze u Republici Srpskoj obavlja se kroz rad zdravstvenih ustanova, te kroz aktivnosti Fonda zdravstvenog osiguranja Republike Srpske i Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske. Podrška ovim aktivnostima, sa ciljem daljeg unapređenja dijagnostike, terapije, kao i nadzora nad tuberkulozom, obavlja se u saradnji sa projektom “Jačanje DOTS u Bosni i Hercegovini i unapređenje programa borbe protiv tuberkuloze, uključujući tuberkulozu otpornu na više lijekova i kontrolu infekcije” koji se finansira iz sredstava Globalnog fonda za borbu protiv AIDS-a, tuberkuloze i malarije.

Prema podacima koje je za prethodnu godinu prikupio Institut za javno zdravstvo, u Republici Srpskoj su u toku 2014. godine prijavljene 382 osobe oboljele od tuberkuloze, (incidencija tuberkuloze iznosi 27.3 na 100.000 stanovnika), što predstavlja manji broj prijavljenih slučajeva oboljenja u odnosu na 2013. godinu, kada je ovoj zdravstvenoj ustanovi prijavljeno 440 oboljelih od tuberkuloze.

Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije, svake godine se u svijetu registruje oko devet miliona novih slučajeva oboljelih od tuberkuloze koja uzrokuje smrt skoro 1,5 miliona ljudi godišnje, uglavnom u zemljama u razvoju. Prema istim podacima, procjenjuje se da je konstantno jedna trećina od ukupnog broja oboljelih od tuberkuloze, tj. oko tri miliona osoba, neprepoznata (nemaju utvrđenu dijagnozu, ne liječe se ili nisu zvanično registrovani u zdravstvenim sistemima). Ove osobe nastavljaju da šire bolest u svojoj sredini, ili umiru od posljedica tuberkuloze. Takođe, gotovo pola miliona osoba u svijetu boluje od tuberkuloze koja je otporna na liječenje tuberkulostaticima, a procjenjuje se da su tri četvrtine ovih pacijenata bez adekvatne dijagnoze i terapije. Sa druge strane, 37 miliona života je spašeno u periodu od 2000. do 2013. godine zahvaljujući efikasnoj prevenciji i pravovremenom liječenju oboljelih od tuberkuloze.

Nosioc aktivnosti obilježavanja Nedjelje borbe protiv tuberkuloze je Crveni krst Republike Srpske, u saradnji sa zdravstvenim radnicima iz Republike Srpske.